Wetten worden opgesteld met een bepaalde bedoeling voor ogen. Honderd jaar na dato willen advocaten en rechters voor nieuwe, onvoorziene situaties de wetteksten van weleer aan conveniërende interpretaties onderwerpen.

Vooropgesteld, we zijn geen jurist. En misschien is dat maar goed ook. Natuurlijk is de Auteurswet in de loop der jaren hier en daar aangepast. Maar het casco is hetzelfde gebleven.

Wij vragen ons af

Zou de wet zo zijn geschreven als in 1912 het wereldwijde web er was zoals wij dat heden ten dage kennen en waarbij informatie van links naar rechts vliegt en kranten de artikelen gratis en voor iedereen leesbaar, van Tromsø (noord Noorwegen) tot Bluff (zuid Nieuw-Zeeland), op hun websites plaatsen/verspreiden/openbaar maken?

Het feit dat Cozzmoss/Banning, gedekt door deze wet, namens De Persgroep vervolgens de hoofdprijs vraagt voor het openbaar maken van een op die wijze eerder gepubliceerd artikel door een ander (de nieuwprijs à 36 cent per woord x 2) heeft geen pas.
Banning stelt in haar claimbrief dit te doen op basis van ‘artikel 1 juncto artikel 10’ van de Auteurswet. En dat is vrij vertaald: “Het is van mij”. Ja. Oké. Dus?

Broodroof

We begrijpen dat de Auteurswet is gemaakt om broodroof te voorkomen. Als iemand bijvoorbeeld een boek van Thomas Ross kopieert en zelf (goedkoper) uitgeeft, lopen Thomas en zijn eigen uitgever inkomsten mis. Dat geldt ook als u tijdschriften, schilderijen of muziek (op CD’s) kopieert en verkoopt. Dit betreft ‘werken van letterkunde, wetenschap of kunst’ zoals de wet dit in artikel 10 omschrijft.’ Waarvoor moet worden betaald. Die dus een waarde in het economische verkeer hebben. (Lees dit.)

Voor het overnemen van teksten die al zonder te betalen – wereldwijd geopenbaard – door ieder mens zijn te lezen, geldt dit mislopen van inkomsten niet. Of het moet zijn dat uitgever van mening is dat de website van haar krant daardoor minder vaak wordt bezocht en dat men dus Internetadvertentie-inkomsten mist. Hetgeen overigens ook maar de vraag is. (Lees dit.)

Andere tijden, ander business model. De dagbladen hanteren op het Internet het oude business model uit het drukwerktijdperk. Internet = kopiën maken. Lees dit.

Waarom die enorme claim?

Waarmee we overigens niet willen bestrijden dat de krant eigenaar van de tekst is. Alleen….. het is zo raar dat ze met deze wet in de hand zo’n enorm bedrag claimen. Twee keer de waarde, toen het artikel nog nieuws moest worden (de nieuwwaarde, nog ongebruikt).

Wij vragen ons af

Dat heeft niets met geleden schade te maken, maar eerder met graaien. In een van de eerste rechtszaken tegen Joffrey Vermeulen vroeg de rechter zich af of het betreffende artikel inderdaad door de gedaagde zou zijn gekocht: met andere woorden, de auteur kon niet aannemelijk maken dat er schade is geleden. Hoeveel bedroeg de omzet van de kranten aan verkochte artikelen in het pré-www tijdperk, zeg 1980, à 36 cent/woord uiteraard (dan wel neerwaarts geindexeerd van 2011 naar 1980)? Wij denken dat er amper artikelen werden verkocht. Er zijn deals met knipselkranten gesloten maar dat was (is) voor klein geld. We vermoeden dat de kranten met de wet in de hand een mogelijkheid zien om nog even wat geld binnen te halen. Waar deze wet niet voor is bedoeld.

Link

Marie-José Klaver, columniste van NRC Handelsblad, vindt ook dat de Auteurswet “hopeloos is verouderd”. Lees haar column, in het kader van de casus CiNNeR.