20 mei 2013 – Op 27 maart 2013 verschenen de Staat enerzijds en de onafhankelijke televisieproducenten anderzijds voor de rechtbank. Inzet: Mogen in de TV-serie Dokter Tinus echte politieuniformen, -auto’s worden gebruikt met de echte logo’s? De rechter oordeelde op 10 april van wel.

dokter tinusAuteursrecht is een intellectueel eigendom. In deze zaak gaat het niet om geschreven woord, maar om beelden, merken en huisstijl. Niettemin is de navolgende casus wel erg interessant. Net zoals die rond de schilderijen (over de waarde).

De televisieproducenten beroepen zich op artikel 10 lid 1 van het Europese Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM). In de grondwet is dat artikel 7, het verbod op censuur. Nu zijn voor deze beide artikelen wel escapes ingebouwd. Als we bijvoorbeeld als samenleving, op democratische wijze, voor politie vignet 2bepaalde beperkingen hebben gekozen. Vergelijk het verbod op Mijn Kampf. Of als een goede naam wordt bezoedeld.

De Staat der Nederlanden is eigenaar van de politiebeeldmerken en auteursrechthebbende ten aanzien van de huisstijl van de politie. Als iemand het zou willen gebruiken, moet toestemming worden gevraagd. Daarbij wordt o.a. rekening gehouden met:
– worden taak en bevoegdheden van de politie waarheidsgetrouw in beeld gebracht?
– draagt het bij aan het imago van de politie?
– bestaat er risico voor de veiligheid van de burger?

In de eerste serie van Dokter Tinus werd al gebruik gemaakt van echte politieauto’s, uniformen et cetera. Voor de tweede serie werd toestemming op 7 maart geweigerd. De opnames beginnen (begonnen) 3 april 2013, dus werd op 22 maart nog eens een dringend verzoek gedaan. Ook het programma Beschuldigd van IDTV kreeg geen toestemming de tekenen der politie te gebruiken.

politie vignetHet gebruik van een merk (dus ook: politievignet) door een ander mag, mits hiervoor een geldige reden is en het geen afbreuk doet aan het merk èn het onderscheidend vermogen. Een winkelier mag dus adverteren met het vignet van een producent, om maar eens iets te noemen.
De partijen steggelen hierover. De Staat zegt: u kunt nepuniformen gebruiken en auto’s die er ongeveer zo uitzien. De producenten zeggen dat dit door de kijker wordt gezien en dat dit dus afdoet aan de kwaliteit van het programma. De Staat gedraagt zich bovendien als monopolist: àls ze toestemming geeft moet de producent bij bepaalde bedrijven de benodigde spullen huren en die verhuren het niet zonder expliciete toestemming van de Staat.

De rechter oordeelde dat er geen reëel verwarringgevaar is – de kijker weet dat ie naar een tv-serie kijkt en dat alles wordt geacteerd – en dat er (dus) ook geen sprake is van imago- of reputatieschade. Oké, er kan iets gebeuren in de serie dat de politie c.q. de Staat, niet zo prettig vindt, maar het is immers allemaal fictie. Dus de impact op het werkelijke leven moet dan wel heel klein worden geacht.

Lees hier alles in detail na in Boek9, de website over juridische zaken, wetten en uitspraken.